Kurs NBP do PIT-38 – jaki kurs przyjąć i jak przeliczać transakcje w walutach

Jak przeliczać transakcje w USD i EUR do PIT-38: średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego przed transakcją, przykład liczbowy, dywidendy, prowizje i najczęstsze błędy.

Jeśli kupujesz akcje lub ETF-y w dolarach albo euro, do PIT-38 musisz przeliczyć każdą transakcję na złote. Zasada ogólna z ustawy o PIT jest prosta: przychody i koszty w walutach obcych przelicza się po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu lub poniesienia kosztu. Diabeł tkwi w szczegółach.

Zasada w jednym zdaniu

Każdą stronę transakcji przeliczasz osobno:

• koszt zakupu (cena + prowizja) po kursie z dnia roboczego przed zakupem,
• przychód ze sprzedaży po kursie z dnia roboczego przed sprzedażą,
• prowizję od sprzedaży jako koszt po kursie z dnia roboczego przed sprzedażą.

Dochód w złotych to różnica tych kwot. Dlatego możesz mieć zysk podatkowy nawet wtedy, gdy w dolarach wyszedłeś na zero, bo zmienił się kurs USD/PLN. I odwrotnie.

Przykład liczbowy

• 10 marca kupujesz 10 akcji po 100 USD, prowizja 1 USD. Kurs NBP z 9 marca (ostatni dzień roboczy) to, powiedzmy, 3,90 zł. Koszt: 1 001 USD × 3,90 = 3 903,90 zł.
• 15 października sprzedajesz 10 akcji po 110 USD, prowizja 1 USD. Kurs NBP z 14 października to, powiedzmy, 3,70 zł. Przychód: 1 100 × 3,70 = 4 070 zł. Prowizja: 1 × 3,70 = 3,70 zł.
• Dochód: 4 070 − 3 903,90 − 3,70 = 162,40 zł. Podatek 19%: około 31 zł.

W dolarach zarobiłeś 98 USD, ale w złotych tylko około 162 zł, bo dolar w tym czasie się osłabił.

Data transakcji czy data rozliczenia?

To najczęstsze pytanie. Na giełdzie transakcja jest zawierana w jednym dniu (trade date), a rozliczana później (settlement date, T+1 w USA, T+2 na GPW). W praktyce w interpretacjach i orzecznictwie pojawiały się oba podejścia. Wybierz jedno, stosuj je konsekwentnie dla wszystkich transakcji i w razie wątpliwości skonsultuj się z doradcą podatkowym.

Gdzie znaleźć kurs NBP

Kursy średnie publikuje NBP w tabeli A w każdy dzień roboczy. Archiwum jest dostępne na stronie NBP i przez darmowe API. Pamiętaj, że w weekendy i święta tabela nie jest publikowana, więc „ostatni dzień roboczy” przed poniedziałkiem to zwykle piątek.

Dywidendy w walutach

Dywidendę z USA przeliczasz po kursie z ostatniego dnia roboczego przed dniem jej wypłaty, tak samo jak podatek pobrany za granicą. Potem liczysz 19% od kwoty brutto w złotych i odejmujesz podatek zapłacony w USA (zwykle 15% przy W-8BEN). Więcej w artykule dywidenda – co to jest.

Najczęstsze błędy

1. Przeliczanie całego roku jednym kursem albo kursem z dnia transakcji zamiast z dnia poprzedzającego.
2. Liczenie zysku w dolarach i dopiero wtedy przeliczanie na złote.
3. Pomijanie prowizji, które obniżają dochód.
4. Brak metody FIFO przy częściowej sprzedaży: przy papierach kupowanych w kilku transzach za sprzedane uznaje się te kupione najwcześniej.
5. Zapominanie o przewalutowaniu jako osobnym zdarzeniu przy niektórych rachunkach walutowych.

Kalkulator PIT-38 w Bourse

Możesz też od razu użyć kalkulatora PIT-38 online, który sam pobiera kursy NBP z dnia poprzedzającego każdą transakcję.

Kalkulator PIT-38 w aplikacji Bourse robi to wszystko automatycznie na podstawie Twojego dziennika transakcji: pobiera kursy NBP z dnia poprzedzającego, liczy koszty metodą FIFO, uwzględnia straty z 5 lat i osobno rozlicza kryptowaluty. Aktualne kursy wielu walut zobaczysz w konwerterze walut. Całe rozliczenie opisuje artykuł PIT-38 – jak rozliczyć giełdę.

Najczęstsze pytania

Jaki kurs NBP przyjąć do PIT-38?

Średni kurs NBP (tabela A) z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu lub poniesienia kosztu.

Czy przychód i koszt przelicza się tym samym kursem?

Nie. Każdy po kursie z dnia roboczego poprzedzającego właściwą transakcję.

Czy prowizję też trzeba przeliczać?

Tak. Prowizja jest kosztem i przelicza się ją po kursie z dnia poprzedzającego jej poniesienie.

Co jeśli transakcja była w poniedziałek?

Bierzesz kurs z piątku (lub ostatniego wcześniejszego dnia roboczego, jeśli piątek był świętem).

Materiał informacyjny. Nie jest poradą podatkową. Przykłady kursów są hipotetyczne.

Bourse dostarcza dane finansowe i informacje redakcyjne, których część jest generowana przez AI. Ta strona ma charakter wyłącznie edukacyjny. Nie jest spersonalizowaną poradą inwestycyjną ani rekomendacją kupna lub sprzedaży jakiegokolwiek instrumentu finansowego. Decyzje podejmujesz samodzielnie.