Wskaźnik C/Z (P/E) – co to jest, jak go liczyć i kiedy spółka jest tania
Wskaźnik cena/zysk (C/Z, P/E) wyjaśniony prosto: wzór, przykład, C/Z historyczny i prognozowany, PEG, porównania między sektorami i pułapki niskiego C/Z.
C/Z (cena do zysku, po angielsku P/E, price to earnings) to najpopularniejszy wskaźnik wyceny spółek. Mówi, ile inwestorzy płacą za 1 złotówkę rocznego zysku firmy. Spółka z C/Z równym 15 kosztuje 15-krotność swojego rocznego zysku.
Jak policzyć C/Z
C/Z = cena akcji / zysk na akcję (EPS)
albo równoważnie:
C/Z = kapitalizacja rynkowa / zysk netto
Przykład: akcja kosztuje 120 zł, a zysk netto na akcję za ostatnie 12 miesięcy to 8 zł. C/Z = 120 / 8 = 15.
Odwrotność C/Z to stopa zysku (earnings yield): 1/15 ≈ 6,7%. Łatwo ją porównać z oprocentowaniem obligacji.
Rodzaje C/Z
- C/Z historyczny (TTM): na podstawie zysku z ostatnich czterech kwartałów.
- C/Z prognozowany (forward): na podstawie prognozy zysku na kolejne 12 miesięcy. Zależy od jakości prognoz analityków.
- C/Z Shillera (CAPE): cena do średniego zysku z 10 lat skorygowanego o inflację. Używany do oceny całych rynków.
Co mówi wysokie i niskie C/Z
| C/Z | Możliwe znaczenie |
|---|---|
| wysokie | rynek oczekuje szybkiego wzrostu zysków albo spółka jest przewartościowana |
| niskie | spółka może być tania albo rynek spodziewa się spadku zysków |
| ujemne lub brak | spółka ma stratę, wskaźnik nie ma sensu |
Samo C/Z niczego nie przesądza. Ważne jest porównanie: z historią spółki, z konkurencją z tego samego sektora i z rynkiem.
Różnice między sektorami
Spółki technologiczne o szybkim wzroście często mają C/Z 25–40 i więcej. Banki, energetyka czy spółki surowcowe zwykle kilka do kilkunastu. Porównywanie C/Z banku i producenta oprogramowania niewiele mówi.
PEG, czyli C/Z z uwzględnieniem wzrostu
PEG = C/Z / roczne tempo wzrostu zysków (w %)
Spółka z C/Z 30 i wzrostem zysków 30% rocznie ma PEG = 1. Spółka z C/Z 15 i wzrostem 5% ma PEG = 3. Ta pierwsza może być w praktyce „tańsza”.
Pułapki
- Jednorazowe zyski (sprzedaż majątku, księgowe odpisy) zawyżają lub zaniżają zysk.
- Spółki cykliczne: na szczycie cyklu mają najniższe C/Z, bo zyski są rekordowe, tuż przed ich spadkiem.
- Pułapka wartości: niskie C/Z bywa uzasadnione, bo biznes się kurczy.
- Zadłużenie: C/Z ignoruje dług. Dlatego warto patrzeć też na EV/EBITDA.
Wskaźnik czytaj razem z raportem finansowym. Jak to robić, wyjaśniamy w artykule jak czytać raport kwartalny spółki.
Wskaźniki wyceny w Bourse
W aplikacji Bourse Karta spółki (dla spółek z USA, z raportów SEC) pokazuje kapitalizację, C/Z, C/S, marże, ROE, zadłużenie, dywidendę, przychody i zysk w latach i kwartałach oraz C/Z w czasie, żeby było widać, czy obecna wycena jest wysoka na tle historii. Obok są rekomendacje analityków, fundusze 13F i transakcje insiderów.
Najczęstsze pytania
Co oznacza wskaźnik C/Z?
Ile inwestorzy płacą za 1 zł rocznego zysku spółki.
Jakie C/Z jest dobre?
Nie ma jednej wartości. C/Z porównuje się z historią spółki, konkurencją i rynkiem.
Czym różni się C/Z od P/E?
Niczym. C/Z to polska nazwa wskaźnika P/E.
Czy niskie C/Z oznacza, że spółka jest tania?
Niekoniecznie. Rynek może słusznie spodziewać się spadku zysków.
Materiał edukacyjny. Nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
Sprawdź to w aplikacji Bourse
Rynki i newsy na żywo, transakcje insiderów i Kongresu USA, fundusze 13F, raporty ESPI, portfel, konto demo, obligacje skarbowe, kalkulator PIT-38 i laboratorium quant w jednej aplikacji. Darmowy start.
Bourse dostarcza dane finansowe i informacje redakcyjne, których część jest generowana przez AI. Ta strona ma charakter wyłącznie edukacyjny. Nie jest spersonalizowaną poradą inwestycyjną ani rekomendacją kupna lub sprzedaży jakiegokolwiek instrumentu finansowego. Decyzje podejmujesz samodzielnie.